Tez Yazım Kılavuzu

 

T.C.

MALTEPE ÜNİVERSİTESİ

FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ

TEZ YAZIM KILAVUZU

1. GENEL BİÇİM ve YAZIM PLANI

1.1. Kullanılacak Kağıdın Özelliği

Tezde kullanılacak kâğıt A4 ebadında (210x297 mm.), tercihen 90–100 gram birinci hamur kalitesinde olmalıdır.

1.2. Yazı Tipi Özelliği

Tez yazımı kâğıdın yalnızca bir yüzü kullanılmak üzere bilgisayar ile yapılmalı, Times New Roman yazı tipi kullanılmalıdır. Yazı tipi boyutu 12 punto olmalıdır. Ancak çizelgelerde ya da formüllerde karşılaşılan zorunlu hallerde daha küçük punto ile yazılmalı ya da fotokopi ile küçültme yoluna gidilmelidir. Yazımda virgül ve noktadan sonra bir vuruşluk ara verilmelidir.

1.3. Sayfa Yapısı

Bilgisayarın sayfa yapısına girilerek üst: 4 cm., alt: 2.5 cm., sol: 4 cm., sağ: 2.5 cm. verileri işlendikten sonra yazıma başlanmalıdır. Dipnotlar ve çizelgeler bu ölçülerin dışına taşırılmamalıdır.

1.4. Genel Yazım Şekli

Bölüm ve alt bölüm başlıkları sol boşluk çerçevesi kenarından, koyu renkte (K) yazılmalıdır. Paragraflarda bilgisayarın paragraf tuşu kullanılmalıdır. Yazıların, sağ ve sol kenarlarının dikey olarak aynı hizada olabilmesi için “iki yana yasla ” tuşu seçilmelidir.

1.5. Anlatım

Tez, sade bir dille ve imla bakımından Türk Dil Kurumu’nca çıkarılan imla kılavuzuna uygun biçimde yazılmalıdır.

1.6. Satır Aralıkları

Tezler 1,5 ara ile (gerekiyorsa iki ara) yazılmalıdır. Şekillerin ve çizelgelerin açıklamaları ile alıntılar, dip notlar ve kaynaklar listesinin yazımında ise bir (1) aralık bırakılmalıdır. Özet, abstract, içindekiler, v.b gibi ara başlıklar ve bölüm başlıkları ile bu başlıklardan sonra gelen ilk paragraflar arasında dört tam satır aralık, alt bölüm başlıkları ile bunların ilk paragrafları arasında üç tam satır aralık, bir alt bölümün son satırı ile bir sonraki alt bölüm başlığı arasında üç tam aralık boşluk bırakılmalıdır. Bölümler daima yeni bir sayfa ile başlamalıdır.

1.7. Sayfaların Numaralanması

Tezin içindekiler, önsöz, çizelgeler listesi vb. kısımlar ve tez ön sayfaları küçük Romen Rakamı ile, giriş bölümü ile başlayan tez metni ise Arabik sayılarla, sayfa altında ve ortada numaralanmalıdır.

Sayfa numaralarının önünde ve arka yanında ayıraç, çizgi vb. gibi karakterler kullanılmamalıdır.

 1.8. Bölüm ve Altbölümler

Tezin bölümleri belirlenirken gereksiz ayrıntıya girilmemeli, bölüm ve altbölümlerin birbirlerine göre öncelik sırasına dikkat edilmelidir.

Birinci derece bölüm başlıkları büyük harf ile, ikinci derece altbölüm başlıkları her kelimenin ilk harfi büyük, diğerleri küçük harflerle yazılmalıdır. Üçüncü derece bölüm başlıklarında ise, birinci kelimenin ilk harfi büyük, diğer tüm kelimeler küçük harfle yazılmalıdır. Çok gerekli olmadıkça üçüncü dereceden daha ileri bölüm başlığı kullanılmamalıdır.

1.9. Kaynak Gösterme

Kaynaktan aynen alınan bilgiler (quotation), çift tırnak içinde(".....") gösterilirler. Tezi hazırlayanın, kaynaktaki bilginin özünü değil, biçimini değiştirerek yaptığı alıntılar ise,  çift tırnak arasına alınmadan gösterilirler. Her iki alıntı türünde de, ilgili kaynağa mutlaka atıf yapılır ve atıfların her birine, bir birini izleyen numaralar verilir.

Örnekler; [1] , [2] , [3]

1.10. Alıntılar

Tez içinde başka bir kaynaktan alınmış bir bölüm aynen aktarılmak isteniyorsa, bu alıntı ayıraç “.........” içinde yazılmalıdır.

1.11. Dipnotlar

Tezin herhangi bir sayfasında metnin içinde yazılması halinde konuyu dağıtıcı ve okumada sürekliliği engelleyici nitelikteki çok kısa ve öz açıklamalar birkaç satır halinde aynı sayfanın altına dipnot olarak verilebilir. Dipnotlar sayfa içindeki ana metinden iki aralık bırakıldıktan sonra, soldan sağa sayfanın ortasına kadar çizilen sürekli bir çizgi ile ayrılmalıdır. Sayfanın alt kenarında bırakılması gereken boşluğa kesinlikle taşılmamalıdır.

Dipnot çizgisi ile dipnot numarası arasında bir aralık boşluk bırakılmalıdır. Dipnot numarası simge olarak seçilmeli ve dipnotun ilk satırı ile arasında bir karakter boşluk bulunmalıdır. Dipnotun açıklaması, kullanılan aralığın yarısı kadar bir aralıkla yazılmalı ve daha küçük bir punto kullanılmalıdır. Dipnotlar her sayfa içinde belirme sırasına göre “1” den başlayarak numaralandırılmalı ve dipnot açıklaması mutlaka değinilen sayfada yer almalıdır.

1.12. Simgeler ve Kısaltmalar

Tezde simgeler, “Simgeler” başlığı altında alfabetik sıraya göre liste halinde verilmelidir. Simgeler sol çerçeve boşluğundan sonra alt alta olmalıdır. Simgelerin tanımları veya açıklamaları simgeden sonra 20 karakter boşluk bırakılarak blok halinde yazılmalıdır.

Simgelerin ve birimlerin kullanımı ve yazımında uluslararası standartlara ve Türk Standartları’na uyulmalı, birim gösteren simgenin sonuna nokta konulmamalıdır.

Tezde çok kullanılan birden fazla sözcükten oluşan terimler için baş harfleri kullanılarak kısaltma yapılabilir. Bu durumda yapılan kısaltma ilk geçtiği yerde ayıraç içinde yalnız bir kez açıklanmalıdır. Bunlar “Simgeler” “kısaltmalar” alt başlığı altında alfabetik sırayla sunulmalıdır.

2. ŞEKİLLER VE ÇİZELGELER

Tezin içine, anlatıma yardımcı olacak biçimde şekiller ve çizelgeler konulmalıdır. Şekil ve çizelgelerde yer alacak tüm çizgi, işaret, simge, rakam ve yazılar, bilgisayar yazıcısı, daktilo veya rapido kullanılarak yapılmalı, bunların okunacak kadar büyük olmasına dikkat edilmelidir.

2.1. Şekil ve Çizelgelerin Yerleştirilmesi

Yarım sayfa veya daha az yer tutacak şekil ve çizelgeler metin içinde yer alabilir. Bu durumda söz konusu çizelge veya şekil sayfanın ya üstünde ya da altında bulunmalı, metin ile üstten veya alttan üç tam aralık boşluk bırakılmalıdır. Yarım sayfadan büyük yer tutan şekil ya da çizelgeler ayrı bir sayfaya yerleştirilebilir. İki veya daha çok küçük şekil veya tablo aynı sayfada sunulabilir. Bunlar birbiri ile yakından ilgili ise “a,b,c,ç...” şeklinde simgelenerek hepsine tek bir şekil veya çizelge numarası verilir. Şekil veya çizelge açıklamasında a,b,c,ç,.... ile simgelenen her bir çizelge veya şekil ayrı ayrı tanımlanmalıdır.

Şekiller ve çizelgeler metinde ilk değinildiği sayfada veya bir sonrakinde yer almalıdır. Yerleştirilmelerinde sayfa kenarında bırakılması gerekli boşluklar kesinlikle aşılmamalıdır. Taşma durumunda olanlar ya küçültülerek veya ek olarak sunulmalıdır. Tez içinde katlanmış şekil veya çizelge olmamalıdır. Bunlar ekte verilmeli ve kesinlikle cilde girmelidir. Bir sayfadan uzun olan çizelgeler tez metni içinde bulunmak zorunda ise uygun bir yerden bölünerek arka arkaya konulabilir

2.2. Şekil ve Çizelgelerin Numaralanması

Şekil ve çizelgelerin tamamının kendine ait bir numarası olmalıdır. Numaralama rakamlarla yapılmalıdır. Numaralar her bölüm içinde kendi aralarında birbirinden bağımsız olarak ayrı ayrı olmalıdır.

Örnek:

(1)               Şekil 1.1. , Şekil 1.2. , Şekil 1.3. ,.....

                    Şekil 2.1. , Şekil 2.2. , Şekil 2.3. ,.....

(2)               Çizelge 1.1. , Çizelge 1.2. , Çizelge 1.3. ,.....

        Çizelge 2.1. , Çizelge 2.2. , Çizelge 2.3. ,.....

2.3. Şekil ve Çizelge Açıklamaları

Açıklamaların yazımında, tezde kullanılan aralığın yarısı kadar bir aralık kullanılmalıdır. Çizelge açıklamaları çizelgenin üstüne yazılmalı, açıklamanın son satırı ile çizelge üst kenarı arasında kullanılan aralık kadar boşluk bırakılmalıdır.

Şekil açıklamaları ise şeklin altına ve yine kullanılan aralığın yarısı kadar bir aralıkla yazılmalı; şekil açıklaması ile şeklin alt kenarı arasında da kullanılan aralık kadar boşluk bırakılmalıdır. Açıklamalar olabildiğince öz ve açıklayıcı olmalıdır. Açıklamaların bir satırı aşması halinde, ikinci ve diğer satırlar birinci satır başı ile aynı sütundan başlamalı, blok yazım yapılmalıdır. Çizelge ve şekil açıklamalarının sonuna nokta veya virgül konulmamalıdır.

2.4. Özet ve Summary 

En çok 200 kelimelik Türkçe Özet ve İngilizce Summary iç kapaktan hemen sonra, her biri bir tam sayfayı geçmeyecek şekilde, birbirini takibeden iki ayrı sayfada olmalıdır. Özet ve summary tezin cinsini, adını, hazırlandığı üniversite, enstitü ve anabilim dalının adını ardından da metni içermelidir. Özet ve summary metnilerinden sonra yıl ve tezin kaç sayfadan oluştuğu yazılmalı, bunu takiben de anahtar kelimeler/key words yer almalıdır. Key words sayısı 10 u geçmemelidir. Yazım bir tam aralık ile yapılmalıdır.

3. TEZ İÇERİĞİNİN DÜZENLENMESİ

Her tez üç kısımdan oluşur. 

a.       Ön sayfalar/özel sayfalar

b.      Tez metni

c.       Kaynaklar, Özgeçmiş, Ekler.

Her kısım çeşitli bölümlerden oluşur.

3.1. ÖN SAYFALAR

Aşağıdaki belirtilen sırada olmalıdır.

3.1.1- Kapak (Örneği web sayfasında yer almaktadır)

3.1.2- Boş sayfa

3.1.3- İç kapak

3.1.4- Onay Sayfası (Örneği web sayfasında yer almaktadır)

3.1.5- Özet

3.1.6- Abstract

3.1.7- Teşekkür Sayfası

3.1.8- İçindekiler

3.1.9- Kısaltmalar Listesi

3.1.10- Şekiller Listesi

3.1.11- Tablolar Listesi

3.2. TEZ METNİ

3.2.1. Giriş bölümü

Tezin ilk ve önemli bölümlerinden birincisini oluşturan giriş bölümü “giriş” veya “giriş ve amaç” başlığı altında yazılmalıdır. Okuyucuya konuyu hazırlayıcı bilgiler verildikten sonra araştırmanın amacı ve kapsamı açıkça belirtilmelidir. Bu bölüm kısaca “Bu araştırmayı niçin yaptınız?” sorusunu cevaplandırmalıdır.

3.2.2. Gelişme bölümü

Tezin giriş ile sonuçlar bölümleri arasında bölümlerin tümü gelişme bölümü olarak tanımlanır. Ancak gelişme bölümü diye bir başlık kullanılamaz.

Tez konusunun niteliğine, yapılan araştırmanın ayrıntısına ve tezin hacmine göre, gelişme bölümü, ikinci, üçüncü ve dördüncü dereceden bölüm ve alt bölümlere ayrılır. Bunların her biri için uygun bir başlık ve numara sistemi kullanılır.

3.2.3. Sonuçlar

Bu bölümde tez çalışmasından elde edilen genel sonuçlar olabildiğince öz fakat açık ve seçik olarak yazılmalıdır. Deneysel bir çalışmada deneyler ve sonuçlar birleştirilebilir.

3.2.4.Tartışma

Tez çalışmasından elde edilen sonuçların literatürdeki yeri önceki çalışmalar ve sonuçlar ile kıyaslanarak bu bölümde belirtilir. Gerektiğinde "Sonuçlar ve Tartışma" başlığı altında önceki bölüm ile birleştirilebilir.

3.2.5. Öneriler

Bu bölüm ancak araştırma sonuçları gerektiğinde kullanılır. Tezi hazırlayan, konu ile ilgili çalışma yapmak isteyecek araştırmacı ve uygulayıcılara iletmek istediği önerileri varsa bu bölümde bunları yazmalıdır.

4. KAYNAKLAR

Kaynaklar başlığı tümüyle büyük harflerle, sayfa üst kenarından 4 cm aralığa ve sayfanın sol kenar boşluğundan başlayarak yazılmalıdır. Başlıktan sonra 2,5 tam aralık boşluk bırakılmalıdır. Kaynaklar tez metni içerisinde verilen numara sırasına göre aşağıda belirtilen formatta yazılmalıdır.

Yazar soyadı, ilk ad(lar)ının baş harfi, "Belgenin Başlığı" Yayınlandığı Yer (yayın organı veya yayınevi), ISBN no, cilt no, sayı no, sayfa no, yayın yeri (şehir veya ülke adı), yayın yılı.

Örnek:   

1.      Chrissis M. B., Kondrad M., Shrum S., “CMMI Guidelines for Process Integration and Product Improvement”, Addison Wesley, ISBN: 0-321-15496-7, Boston, June 2005.

2.      Sarıdoğan M. E., “Yazılım Mühendisliği”, Papatya Yayıncılık, ISBN: 975-6797-57-6, İstanbul, 2004.

3.      Erdogan S. Z., Esin E. M., “Routing Table Updating By Using Self Cloning Ant Colony Approach”, Proceedings of The 5th International Symposium On Intelligent Manufacturing Systems, IMS2006, Sakarya, Turkey, May 2006.

4.      Erdogan S. Z., Timor M., "A Data Mining Application In A Student Database", Journal Of Aeronautics and Space Technologies, Volume:2, Number:2, Istanbul, July 2005.

Eğer kaynak olarak bir internet adresi gösterilmişse bu adrese erişim tarihi parantez içerisinde belirtilmelidir.

Örnek:

5.      http://www.bilgiyonetimi.org/cm/pages/mkl_gos.php?nt=55, (13.06.2006)

5. ÖZGEÇMİŞ

Tez Yazarı, kendisi hakkında kısa bir özgeçmiş yazmalıdır.

6. EKLER

Gelişme bölümü içinde yer almaları halinde konuyu dağıtıcı ve okumada sürekliliği engelleyici nitelikteki ve dip not olarak verilemeyecek kadar uzun çalışmalar, bir formülün çıkarılışı geniş kapsamlı ve ayrıntılı deney verileri örnek hesaplamalar vb. bu bölümde verilmelidir.

Bu bölümde yer alacak olan her bir açıklama için uygun bir başlık seçilmeli ve bunlar sunuş sırasına göre "EK-A, EK-B, EK-C...." şeklinde, her biri ayrı bir sayfadan başlayacak şekilde sunulmalıdır.